Spanje 1 april 2022

Voor de lezers in Nederland was het vast een goeie grap: sneeuw op 1 april. In Spanje kent men de traditie om op 1 April grappen uit te halen niet, behalve op Menorca waar het Britse gebruik van April Fool’s Day is blijven hangen. In de rest van Spanje moet je waakzaam zijn op 28 December, ‘el día de los inocentes’. De eerste april heeft voor veel nu levende Spanjaarden een heel andere betekenis: het was in 1939 de dag dat de Spaanse burgeroorlog ten einde kwam en de dictatuur van Franco begon. Geen dag voor grappen.

Zelf heb ik lang gedacht dat we in Nederland de 1 april-traditie min of meer aan de Spanjaarden te danken hadden, omdat we op school leerden ‘Op 1 april verloor Alva zijn bril’. Oftewel, op 1 april 1572 boekten de watergeuzen een cruciale overwinning door Den Briel (Brielle) te heroveren op de man die wij de Hertog van Alva noemen. Dat de geuzen in Den Briel ook een groot aantal katholieke geestelijken over de kling haalden, leerden we er toen op school nog niet bij. In Spanje is Alva overigens meer bekend als Fernando Álvarez de Toledo, groothertog van Alba. Zijn nazaten spelen nog steeds een rol in de Spaanse samenleving.

Heel bijzonder was dat de moedige Oekraïense president Volodomir Zelenski deze week in zijn toespraak voor de Nederlandse Tweede Kamer ook verwees naar de vrijheidsstrijd die 450 jaar geleden rondom Den Briel geleverd werd. ‘Wat was het doel van de stichters van Nederland? Vrijheid, democratie, menselijke waardigheid, eenheid, culturele en religieuze verscheidenheid. Vandaar loopt de weg naar een modern Europa. Dit alles wordt nu aangevallen en moet weer worden verdedigd’, legde Zelenski onze Kamerleden voor. Komende week spreekt Zelenski het Congreso de los Diputados, de Spaanse Tweede Kamer, toe. Ondertussen gloort er af en toe een sprankje hoop dat Oekraïne succesvol zal zijn in zijn vrijheidsstrijd.

Daarmee kom ik indirect op de reden dat ik deze update wat later schrijf dan gebruikelijk. We hadden namelijk deze week premier Rutte op bezoek in Madrid, onder meer om over de oorlog in Oekraïne te spreken. Dat vergde de nodige organisatie en aandacht. Hij begon met een al eerder afgesproken lezing in het Prado Museum, georganiseerd door de Fundación Carlos de Amberes. Dat is een stichting met een mooie geschiedenis: genoemd naar de gelijknamige Antwerpenaar die aan het eind van de 16e eeuw al zijn bezittingen ter beschikking stelde om een herberg in te richten voor reizigers uit de Lage Landen. Wat ooit begon als een liefdadigheidsstichting, is anno 2022 een stichting die de culturele uitwisselingen tussen Spanje en de voormalige Lage Landen bevordert en het debat over Europa wil stimuleren. De Spaanse Koning is erevoorzitter en de ambassadeurs van de Beneluxlanden zijn altijd lid van het patronaat (een soort Raad van Toezicht). De speech van premier Rutte werd ingeleid door oud NAVO-chef Javier Solana en Premier Pedro Sánchez. Rutte’s speech was getiteld: ‘El que decide es nuestro carácter’: Europe’s response to the new reality’, met een verwijzing naar de Madrileense filosoof Ortega y Gasset. Hij ging dus over onze gezamenlijke Europese reactie op nieuwe werkelijkheid, die met de brute Russische inval in Oekraïne scherp zichtbaar is geworden. Met speciale aandacht voor veiligheid, energie en economische stabiliteit. Maar ook voor onze gedeelde geschiedenis, de lessen die we daaruit hebben getrokken en de noodzaak om Europa sterker te maken en hecht samen te werken met onze NAVO-partners. Als de duur van het applaus een indicator is, dan was het een geslaagde lezing. De hele toespraak is hier na te lezen: https://www.government.nl/…/speech-by-prime-minister….

Hoewel in de media soms wordt ingezoomd op de confrontaties tussen Nederland en Spanje, is er in de EU op veel terreinen sprake van goede samenwerking tussen Nederland en Spanje. En niet onbelangrijk: daarnaast is er ook tussen beide premiers sprake van een goede en vriendschappelijke band. Overigens kwam Premier Sánchez rechtstreeks uit een debat in het Congres, waar hij van 9:00 uur tot 17:00 uur non stop hevig had gedebatteerd. Vervolgens stond hij 10 minuten later in een zaal met meer dan 400 gasten waar zijn programma met Rutte begon. Knap dat je aan Sánchez nauwelijks kon merken dat hij er al een marathon op had zitten. Na zijn toespraak kon Rutte nog even kort de Nederlandse media te woord staan en ging hij direct door op audiëntie bij Koning Felipe. Vervolgens was er nog een gesprek tussen Sánchez en Rutte op het Moncloa Paleis, met aansluitend een werkdiner dat pas om 23 uur was afgelopen. Premier Rutte landde uiteindelijk om 2 uur op Schiphol en de volgende ochtend zat hij fris en fruitig in de Tweede Kamer naar de boodschap van President Zelenski te luisteren. Dat illustreert denk ik aardig dat premier zijn topsport is. Je moet het maar kunnen.

Alles is betrekkelijk, maar het was voor ons op de ambassade ook best een drukke periode met alle voorbereidingen. Een draaiboek dat op de minuut nauwkeurig is uitgewerkt (en vervolgens met de nodige flexibiliteit moet worden toegepast…). En een heleboel inhoudelijke voorbereidingen. Dat gebeurde allemaal achter de schermen, maar er is dagen en nachten aan gewerkt. Het hele team heeft een steentje bijgedragen maar de coördinatie was in handen van medewerker Politieke Afdeling Violette en zij heeft dat geweldig gedaan. Dit was een goede oefening voor eind juni: dan vindt in Madrid de NAVO top plaats. U kunt zich voorstellen dat dat een grote logistieke operatie wordt, met veel regeringsleiders, ministers etc., dus dit was een welkome training.

Ondertussen denkt u: dit bezoek was woensdag, dan hebben jullie donderdag een verslagje gemaakt en daarna had er toch wel een update kunnen verschijnen? Normaal zou dat best gekund hebben, ware het niet dat ik donderdagmiddag in de auto stapte om naar Denia aan de Costa Blanca te gaan. Daar was een mooie bijeenkomst georganiseerd door de Nederlandse business clubs voor Valencia en de Costa Blanca. Beide clubs zijn belangrijke netwerken voor ondernemende Nederlanders aan de Spaanse kust. Ze hebben sinds enige tijd allebei een vrouwelijke voorzitter: Margriet van Dorp aan de Costa Blanca en Suzan Grootscholten in Valencia. Zij hadden tijd ingeruimd voor een plechtig moment ter nagedachtenis aan onze op 17 februari overleden honorair consul Eric Durieux. Ik schreef al eerder een memoriam over hem: https://www.nederlandenu.nl/…/02/24/overlijden-durieux. Het was erg fijn om dit gezelschap waarin velen Eric kenden en waardeerden, en in aanwezigheid van dochter Patricia Durieux, herinneringen aan hem en zijn vele inspanningen voor de Nederlanders in de regio op te halen.

Tevens was de bijeenkomst in Denia een goed moment om de benoeming van de nieuwe Nederlandse honorair consul in de regio’s Alicante, Murcia en Albacete, de heer Erik de Haan bekend te maken. Erik de Haan woont al vele jaren in Spanje en kent het land op zijn duimpje. Hij heeft een ijzersterk netwerk, zowel bij de Spaanse autoriteiten in zijn regio als in de Nederlandse gemeenschap. Hij heeft al vaak een helpende hand aan Nederlanders geboden, de laatste jaren ook regelmatig ter ondersteuning van zijn voorganger Eric Durieux. Wij danken Erik voor het feit dat hij deze rol voor Nederland en de Nederlanders op zich wil nemen. Honoraire consuls bieden hulp aan Nederlanders bij noodsituaties, zoals ziekenhuisopnamen, vermissingen, overlijden en calamiteiten. Ook kunnen zij een noodpaspoort verstrekken. Daarnaast zijn ze een verlengstuk van de ambassade bij de dienstverlening aan Nederlandse bedrijven. Lees meer op: https://www.rijksoverheid.nl/…/wat-is-een-honorair-consul.

Bijna was dit een update zonder COVID-nieuws geworden, onder het motto ‘geen nieuws is goed nieuws’. Een paar honderd keer hebben we in de updates de link naar de overzichten van het Ministerio de Sanidad (Volksgezondheid) opgenomen. Dat zullen we voortaan hopelijk steeds minder doen, alleen al omdat de Spaanse overheid de cijfers minder vaak gaat publiceren. De cijfers over de besmettingen zijn ook niet meer te vergelijken met eerdere cijfers, omdat voortaan in de Spaanse publieke zorg alleen nog maar mensen met zware klachten of behorend tot bepaalde risicogroepen getest zullen worden. Dit alles zolang de cijfers over de druk op zorg goed blijven. En dat is vooralsnog zo: in ‘slechts’ 3,3 procent van de gewone ziekenhuisbedden en 4,6 procent van de IC-bedden ligt op dit moment in Spanje iemand met COVID. Ik hoop dat we steeds minder vaak een paragraaf aan COVID hoeven te wijden. Dan rijst natuurlijk de vraag of mijn wekelijkse updates nog nuttig zijn. In de komende maanden gaan we bekijken hoe we met de informatievoorziening via Facebook verder gaan. Want het is prettig en nuttig om zo met de in Spanje geïnteresseerde Nederlanders in contact te zijn. Maar misschien moet ik kortere stukken gaan plaatsen, of de frequentie aanpassen. We gaan daar eens goed naar kijken, dus als u daar ideeën over heeft dan zijn die uiteraard welkom. En in de tussentijd probeer ik in principe gewoon iedere woensdag of donderdag iets te laten horen.

Een goed weekend,
Jan Versteeg